IoT چیست؟
اصطلاح خانه هوشمند (Smart House) تا چند سال قبل فقط در حد یک رویا بود اما امروزه با پیشرفت چشمگیر عرصه تکنولوژی شاهد دستاوردهای بسیار زیادی در این زمینه هستیم.
کلمه IoT مخفف عبارت Internet of Things یا همان اینترنت اشیاء است که شامل لوازمی میشود که در آنها قطعاتی همچون حسگرها و انواع مختلف دیگری از قطعات الکترونیکی و کنترلکنندهها تعبیه شدهاست و از طریق برنامهنویسی و نرمافزار به آنها دستورات لازم برای ارائه خدماتی مشخص داده میشود. در حال حاضر 7 میلیارد دستگاه فعال در زمینه اینترنت اشیاء در سرتاسر دنیا وجود دارد و کارشناسان انتظار دارند این عدد به 10 میلیارد در سال 2022 و 22 میلیارد در سال 2025 برسد. این تکنولوژی در سالهای اخیر بسیار مورد توجه قرار گرفتهاست.
![](https://www.lotuspion.com/images/opt_1655905230602.webp)
تاریخچه IoT:
کوین اشتون (یکی از بنیانگذاران مرکز Auto-ID در موسسه تکنولوژی ماساچوست (MIT)) برای اولین بار در سال 1999 در یکی از کنفرانسهایش از واژه اینترنت اشیاء (IoT) استفاده کرد.
اشتون برای اولین بار اصطلاح اینترنت اشیاء را مطرح کرد و در همان سال این موضوع تبدیل به یکی از داغترین مباحث آن سال شد. یکی از اساتید دانشگاه MIT به نام پروفسور نیل گرشنفلد (Neil Gershenfeld) کتابی در همان سال منتشر کرد به نام وقتی اشیاء فکر میکنند. اشتون از اصطلاح IoT در کتاب خود استفاده نکرد ولی یک چشمانداز واضح از IoT و مسیر آینده آن ارائه کرد.
با اینکه اصطلاح اینترنت اشیاء برای اولین بار توسط اشتون ارائه شد، با این حال نظریه برقراری ارتباط بین دستگاهها در حدود سال 1970 تحت عنوان اینترنت تعبیه شده و محاسبات فراگیر مطرح شدهبود.
سیر تکاملی اینترنت اشیاء:
اینترنت اشیاء نوع تکاملیافته سیستمی به نام "کنترل نظارتی و فراگیری دادهها" است که به اختصار به آن SCADA گفته میشود، که در واقع یک دستهبندی از برنامههای نرمافزاری برای پردازش، کنترل و جمعآوری لحظهای اطلاعات و دادهها از مکانهای مختلف در جهت کنترل شرایط و تجهیزات است. سیستمهای SCADA متشکل از سختافزار و نرمافزار است که در آن سختافزار دادهها را جمعآوری میکند و آنها را تحویل نرمافزار میدهد، سپس نرمافزار آنها را پردازش کرده و نتایج را در اسرع وقت ارائه میدهد. در حال حاضر این سیستم تکامل یافتهاست و آخرین نسلهای SCADA جای خود را به اولین نسلهای IoT دادهاند.
اهمیت IoT؟
در سالهای اخیر تکنولوژی اینترنت اشیاء بسیار حائز اهمیت شدهاست زیرا این فناوری به افراد این امکان را میدهد که راحتتر و هوشمندانهتر زندگی خود را اداره کنند، چه برای بخش صنعتی و چه برای استفاده افراد عادی. یکی از این خدمات هماهنگی بین لوازم و کنترل آنها از طریق ریموت و یا موبایل از فاصله نزدیک یا دور است. برای مثال ممکن است در مسیر کار خود یادتان بیفتد که یکی از لوازم خانه مانند اجاق گاز را خاموش نکردهاید و زمان لازم برای برگشتن به خانه و خاموش کردن آن را نیز ندارید، از طرفی روشن ماندن گاز باعث ایجاد آتشسوزی و خسارتهای جبرانناپذیر میشود، پس در این حالت بهترین روش توانایی کنترل آن از راه دور از طریق ریموت و یا موبایل است. این ارتباط میتواند از طریق اینترنت و یا شبکههای دیگر برقرار شود.
IoT در صنعت:
Industrial Internet of Things و یا به اختصار IIoT، اینترنت اشیاء در بعد صنعتی است. اهمیت این تکنولوژی مربوط به کاربرد بسیار زیاد دستگاههای هوشمند در صنایع مختلف است. این دستگاههای هوشمند به کنترل کلی فرایند برای بالا رفتن راندمان و کاهش خطاهای احتمالی کمک بسزایی کرده و این امکان را برای افراد فراهم میکنند تا با دانستن عملکرد دقیق ماشینآلات و کنترل دقیق فرآیندهای در دست اجرا برنامه دقیقتری برای تولید و پیشبرد کارهایشان داشتهباشند. همچنین این امکان را در اختیار شرکتها و کارخانجات مختلف قرار میدهد که با هوشمندسازی فرآیند کاری خود، نیازمند نیروی انسانی کمتری باشند که خود در کاهش خطای انسانی و مدیریت هزینه و سودآوری بیشتر برای مجموعه آنها بسیار موثر است.
اخیراً جهش بسیار چشمگیری را در این فناوری شاهد بودیم، به طوری که در برخی صنایع ارتباطی بین دستگاهها ایجاد کردهاند و با این کار، ارتباط خودکار برای انجام فرایندهای آنها به وجود آوردهاند و باتوجه به پیشرفتهای قابل توجه در زمینه تحلیل و یادگیری ماشینی (analytics and machine learning) انتظار میرود که شاهد جهشهای بسیار زیادی در این عرصه باشیم، به طوری که برخی از دانشمندان و کارشناسان، اینترنت اشیاء در بعد صنعتی را موج چهارم انقلاب صنعتی میدانند.
برخی از موارد استفاده IIoT عبارتند از:
- کشاورزی
- حوزه سلامت
- خانه هوشمند
- شهر هوشمند
- محصولات هوشمند
- شبکههای برق هوشمند
- حفظ و نگهداری از اموال و داراییها
- پیشبینی صحیح و اقدامات پیشگیرانه
- به وجود آوردن زنجیره تامین هوشمند
- برقراری ارتباط و یکپارچهسازی بخشهای خدماترسانی
در ادامه به چند مورد از آنها میپردازیم:
IoT در حوزه کشاورزی: در حوزه کشاورزی، IoT باعث به وجود آمدن کشاورزی هوشمند شدهاست، در این روش با بکارگیری سنسورهای مختلف، شرایط مورد نیاز برای پرورش گیاه بررسی و کنترل میشود. برای مثال عواملی همچون: میزان رطوبت هوا، رطوبت خاک، دمای مناسب و .... .
IoT در حوزه سلامت: IoT در حوزه سلامت فواید بسیار زیادی دارد و امکانات مختلفی را در اختیار پزشکان قرار میدهد. به عنوان مثال، پزشکان میتوانند تمامی علائم حیاطی یک بیمار را در هر لحظه و از هر فاصلهای تحت کنترل داشتهباشند و در صورت بروز مشکل سریعاً مطلع شوند. بیمارستانها در زمینههای دیگری نیز از این فناوری استفاده میکنند، مانند: طبقهبندی اطلاعات و وظایف کادر بیمارستان، مدیریت داراییها، ایجاد هماهنگی بین بخش پزشکی و دارویی و ... .
خانههای هوشمند: مهمترین هدف از به وجود آوردن خانههای هوشمند جلوگیری از اتلاف انرژیست. برای مثال تنظیم دما، کنترل سیستم تهویه هوا، خاموش و روشن شدن و تنظیم نور با استفاده از سنسورها و ... .
![](https://www.lotuspion.com/images/opt_1655905655276.webp)